Jak obliczyć podatek dochodowy z działalności gospodarczej w 2026 roku?
Przedsiębiorca w Polsce wybiera jedną z trzech form opodatkowania, a każda inaczej liczy podatek i składkę zdrowotną. SKALA PODATKOWA: podatek liczony jest od dochodu (przychód minus koszty minus zapłacone składki społeczne ZUS). Kwota wolna wynosi 30 000 zł rocznie — w praktyce realizowana przez kwotę zmniejszającą podatek 3 600 zł/rok (30 000 × 12%). Do 120 000 zł dochodu stawka wynosi 12%, od nadwyżki ponad 120 000 zł — 32%, a podatek nie może spaść poniżej zera. Składka zdrowotna to 9% dochodu i NIE jest odliczalna (Polski Ład). PODATEK LINIOWY: stała stawka 19% od całego dochodu, bez kwoty wolnej. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu i jest częściowo odliczalna — w 2026 roku dochód do opodatkowania można pomniejszyć o zapłaconą składkę do rocznego limitu 14 100 zł (w górę z 12 900 zł w 2025 r.). RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH: podatek liczony jest od przychodu (obrotu), a nie od dochodu — kosztów się nie odlicza. Stawka zależy od rodzaju działalności (2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 14%, 15%, 17%). Składka zdrowotna w ryczałcie to stała kwota miesięczna zależna od rocznego przychodu, oparta na przeciętnym wynagrodzeniu (9 228,64 zł w 2026 r.): przy przychodzie do 60 000 zł — 498,35 zł/mies. (60% przeciętnego), od 60 000 do 300 000 zł — 830,58 zł/mies. (100%), powyżej 300 000 zł — 1 495,04 zł/mies. (180%). W ryczałcie 50% zapłaconej składki zdrowotnej odlicza się od przychodu przed naliczeniem podatku (nigdy od samego podatku). WAŻNE: zapowiadana na 2026 r. szersza reforma składki zdrowotnej dla przedsiębiorców ostatecznie nie weszła w życie — obowiązuje dotychczasowy system dochodowo-przychodowy. Jedyna zmiana to powrót podstawy minimalnej z 75% do 100% minimalnego wynagrodzenia, przez co minimalna składka miesięczna dla skali i liniowego wynosi 432,54 zł (9% × 4 806 zł) w roku składkowym luty 2026 – styczeń 2027. PRZYKŁADY (założenie: dochód/przychód już po składkach społecznych ZUS). Skala, dochód 120 000 zł: składka zdrowotna 9% = 10 800,00 zł, podatek 120 000 × 12% − 3 600 = 10 800,00 zł, łączne obciążenie 21 600,00 zł, dochód netto 98 400,00 zł, efektywna stopa 18,00%. Liniowy, dochód 200 000 zł: składka zdrowotna 4,9% = 9 800,00 zł (poniżej limitu 14 100 zł, więc odliczalna w całości), podstawa 200 000 − 9 800 = 190 200,00 zł, podatek 19% = 36 138,00 zł, łączne obciążenie 45 938,00 zł, netto 154 062,00 zł, efektywna stopa 22,97%. Ryczałt, przychód 150 000 zł, stawka 12% (IT): składka zdrowotna 12 × 830,58 = 9 966,96 zł, odliczenie 50% = 4 983,48 zł, podstawa 150 000 − 4 983,48 = 145 016,52 zł, podatek 12% = 17 401,98 zł, łączne obciążenie 27 368,94 zł, netto 122 631,06 zł, efektywna stopa 18,25%. Kalkulator obejmuje wyłącznie PIT i składkę zdrowotną; nie uwzględnia składek społecznych ZUS (emerytalnej, rentowej, chorobowej, wypadkowej, Funduszu Pracy), wpłat na PPK ani ulg szczególnych — zakładamy, że podane dochód/przychód są wartościami właściwymi dla danej formy.
Źródło oficjalne: Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) / podatki.gov.pl · Dane zaktualizowane: 2026-06-02