Serbest Meslek Kazancı Hesaplama 2026

Nasıl hesaplanır

Serbest meslek kazancında ödeyeceğiniz gelir vergisi üç adımda bulunur. Birinci adımda net kazanç hesaplanır: yıl içinde elde ettiğiniz brüt hasılattan (KDV hariç), kira, malzeme, amortisman, personel ücretleri, seyahat, haberleşme ve benzeri indirilebilir mesleki giderleri düşersiniz. Serbest meslek erbabı kazancını tahsil esasına göre tespit eder; yani fatura kesilmiş olsa bile, parayı fiilen tahsil etmediğiniz tutar o yılın hasılatına girmez. İkinci adımda vergi matrahı belirlenir; varsa 400.000 TL'lik genç girişimci kazanç istisnası net kazançtan düşülür ve kalan tutar matrah olur. Üçüncü adımda gelir vergisi, bu matraha 2026 diğer (ücret dışı) gelir vergisi tarifesi uygulanarak hesaplanır. Tarife artan oranlıdır: matrahın her dilimi yalnızca kendi oranıyla vergilenir, bu yüzden ortalama (efektif) oran her zaman en yüksek dilim oranının altında kalır. Burada kritik nokta şudur: serbest meslek kazancı ücret tarifesine değil diğer tarifesine tabidir ve diğer tarifesinde %27'lik dilim 1.000.000 TL'de (ücrette 1.500.000 TL) biter; bu yüzden yüksek kazançlı serbest meslek erbabı %35 dilimine daha erken geçer. Hesaplanan vergiden, kurumsal müşterilerin GVK 94 gereği brüt ödemeden kestiği %20 stopaj (peşin ödenmiş vergi) mahsup edilir. Stopaj toplamı hesaplanan vergiyi aşarsa fark iade alınır; düşükse aradaki tutar mart ayındaki yıllık beyanname ile iki taksitte ödenir. Bunlardan ayrı olarak 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı iseniz prime esas kazancınız üzerinden %35,75 oranında aylık ve yıllık Bağ-Kur primi ödersiniz; bu prim gelir vergisinden bağımsız bir sosyal güvenlik yüküdür, ancak yıl içinde ödenen kısmı beyannamede matrahtan indirilebilir.

Net kazanç      = Brüt hasılat − İndirilebilir giderler − Ödenen Bağ-Kur primi (indirim seçiliyse)
Vergi matrahı   = Net kazanç − Genç girişimci istisnası (varsa, en çok 400.000 TL)
Hesaplanan vergi = Diğer tarifesi(Vergi matrahı)
Stopaj          = Brüt hasılat × %20  (kesiliyorsa)
Ödenecek vergi  = Hesaplanan vergi − Stopaj   (negatifse iade)
Bağ-Kur (aylık) = min(max(matrah; 33.030); 297.270) × %35,75

Örnek hesaplama

Hesaplama aracının varsayılan değerlerini adım adım izleyelim: 1.200.000 TL yıllık brüt hasılat, 300.000 TL indirilebilir mesleki gider, genç girişimci istisnası seçilmemiş, kurumsal müşterilerden %20 stopaj kesiliyor ve 4/b (Bağ-Kur) primi taban matrahtan ödeniyor ve matrahtan indiriliyor (2026 mevzuatı). Aşağıdaki tablo aracın her sonuç satırını nasıl ürettiğini birebir gösterir; böylece çıkan rakamı tek tek doğrulayabilirsiniz.

Ödenen prim belgesi girilmediğinde matrah 900.000 TL ve tarife vergisi 205.500 TL'dir; 240.000 TL belgeli stopaj mahsup edilince 34.500 TL fazla çıkar — bu tutar kesin bir iade değil, geçici vergi, diğer indirimler ve belge geçerliliğine bağlı bir mahsup farkıdır. Yıl içinde fiilen ödenen 141.698,76 TL Bağ-Kur primi girilirse matrah 758.301,24 TL'ye, vergi 167.241,33 TL'ye düşer. 5 Eylül 2026 sabahındaki sürüm tahmini yıllık primi ödenmiş sayıp otomatik indiriyordu.

Sonucunuz ne zaman farklılık gösterebilir

Tahmini Bağ-Kur primi ödeme belgesi değildir: yalnızca fiilen ödenen ve başka yerde indirilmemiş primler matrahtan düşülür (GVK 68/1-8), bu yüzden tutarı siz girersiniz — 5 Eylül 2026 sabahındaki sürüm 12 aylık tahmini primi otomatik indiriyordu. Stopaj mahsubu belgeli tutar kadardır; tarife vergisi − stopaj farkı geçici vergi, diğer indirimler ve iade usulü dikkate alınmadan kesin borç ya da iade sayılamaz. Genç girişimci, zarar, GVK 18 istisnası ve karma gelir durumları hesaplanmaz. Gerçek vergi yükünüz bu tahminden birkaç nedenle ayrılabilir. En önemlisi giderlerin doğru belgelenmesidir: araç sizin girdiğiniz gider tutarını esas alır ve fiilen ödenen Bağ-Kur primini (GVK 89) varsayılan olarak matrahtan indirir; primi ödemediyseniz indirimi kapatın, aksi hâlde vergi olduğundan düşük görünür. Diğer indirimler (şahıs sigorta primleri, eğitim ve sağlık harcamaları, bağışlar, sponsorluk) de matrahı düşürerek vergiyi azaltır. Yıl içi geçici vergi üç dönem halinde peşin ödenir ve yıllık beyanname ile mahsuplaşır; bu nedenle nakit akışınız yıl içinde tahminden farklı seyreder. Eğer birden fazla gelir unsurunuz varsa (kira geliri, menkul sermaye iradı, ücret) bunlar beyannamede toplanır ve sizi üst dilimlere taşıyarak efektif oranı yükseltebilir. Stopajın hiç kesilmediği durumda (nihai tüketiciye veya yurt dışına hizmet) mahsup edilecek peşin vergi olmadığından beyannamede ödenecek vergi çıkar; aksine yoğun stopaj kesilen işlerde örnekteki gibi iade doğar. Tahsil esası da fark yaratır: fatura kesseniz bile tahsil edemediğiniz tutar o yılın hasılatına girmez, bu yüzden ciro ile beyan edilen hasılat çoğu zaman örtüşmez. İstisna kapsamındaki kazançlar (örneğin GVK 18 kapsamındaki telif kazançları) farklı stopaj ve beyan rejimine tabidir. Ayrıca KDV hasılatın üzerine eklenip ayrı beyan edilir; gelir değildir ve gelir vergisi matrahına girmez. Kesin tutar her zaman yıllık gelir vergisi beyannamesi ve mali müşavirinizin değerlendirmesiyle netleşir.

Oranlar ve eşikler

2026 yılında geçerli diğer (ücret dışı) gelir vergisi tarifesi ve 4/b Bağ-Kur prim parametreleri.

Kaynaklar ve yasal dayanak

Güncelleme kaydı

• 2026-01-15 — 2026 dönemine güncelleme: diğer gelir vergisi tarifesi dilimleri, 400.000 TL genç girişimci istisnası ve Bağ-Kur taban/tavan tutarları yenilendi.
• 2026-06-15 — Nasıl hesaplanır, örnek hesaplama, oran tablosu ve resmî kaynak tablosu eklendi; genç girişimci Bağ-Kur teşvikinin kaldırılmasına ilişkin açıklama genişletildi.
• 2026-09-05 — Revizyon sonrası düzeltme (P1-TR-3): ödenen Bağ-Kur primi artık matrahtan indiriliyor (kapatılabilir seçenek); sayfa açıklaması bunu zaten belirtiyordu ama hesap uygulamıyordu (varsayılanlarda 205.500 TL yerine 167.241 TL vergi, 72.759 TL iade). Örnek ve etiketler güncellendi.
• 2026-09-05 — Düzeltme — TR Astra dizisi (5 Eylül 2026 akşamı): tahmini Bağ-Kur primi yerine fiilen ödenen prim girilir (varsayılan 0 → vergi 205.500; ödenen 141.698,76 → 167.241,33), stopaj belgeli tutar olarak girilebilir, „iade alacağı” satırı „tarife vergisi − stopaj” olarak yeniden adlandırıldı.